[dantzan] orain 100 urte bezala

Patxi Laborda patxi a bildua zenbatgara.org
As, Urt 25, 11:00:17, CET 2005


Josu Garate(e)k dio:

> 	Jarraitu dezagun ba orain egun batzuk bezala hariari tiraka!
>	Patxiren azkenengoeri erantzunez hiru lau berba eszenatoki-plazaren
>gainean.
>. Gauza bat da
>  
>
>>>eszenatokien gainean egiten diren ikuskizunak, eta hoiek, jakina
>>>(merkatuaren legea) gauza berriak eskeini behar dute, eta bertze
>>>gauza bat
>>>plazetan edo dantzarako sortu daitezken eremu berrietan egin edo eginen
>>>diren dantzak
>>>      
>>>
>
>  
>
>>"Baina kontutan izan behar dugu helburu ezberdinak direla eszenatokiaren
>>dantzenak eta ploazetako dantzenak: lehenengo kasuan esperimentatu
>>daiteke gehiago, jakina, helburua estetikoa delako batez ere(...)Plazan,
>>    
>>
>berriz, helburua izan behar da
>  
>
>>jendea dantzara erakartzea"
>>    
>>
>
>Oierrek:
> > Eszenatoki gaineko eta plazetako dantzei buruz, uste dut bien arteko
>  
>
>>lotura oso handia dela. Eszenatokia esperimentuetarako probaleku
>>ausartagoa izango da ziur aski, eta plaza berriz aldaketetarako
>>zurrunagoa, baina elkar eragiten diote, eta bi norabidetako fluxua
>>gertatzen delakoan nago.
>>    
>>
>
>
>	Nik ulertzen dudan moduan behintzat dantzaren helburua bakarra da, beste
>edozein arte-espresio motak duen pareko; hunkitzea, sentimendurik sortzea,
>gozamena, nik uste, gure kasuan. Bai plazan, elizan, eszenatokian edota
>etxeko sukaldean. Argi dago noski ohitura jakin batzuen barruan kokatzen
>dugunean honi beste zerbait gehiago gehitzen diogula, baina nik ez nuke
>behintzat estetika eta dantzara erakartzea bezalako muga nabaririk inoiz
>jarriko. Dantzariona berriz, norbanakoa eta talde jakin baten kasuan, lekuan
>lekukoak esango du eta behar eta egoera puntualak agian. Hemen bai kabitzen
>da beste bilaketarik. Baina noan dantzara. Helburua bakarra; bideak nahi
>beste, beti ere argi daukagunean non sortzen den bide hori eta, ez legoke
>gaizki ere, noraino iritsi nahi dugun aurreikusiz (nahiz eta helmuga jakinik
>gabe bidean jartzea ere polita eta erakargarria den!). Bideak lekuaren eta
>denboraren egokitasunean beraz, eta ondorengoak berez etorri beharko luke.
>Patxik dioen moduan, ados, zailtasunak alde batera utzi behar ditugula
>plazetan dantzarako, foro honetan sarri iritzi izan den legez; bidea oker
>egin dugu beraz plazetan azkeneko urteetan, eta ez dugu jakin lekua bere
>onean mantentzen. Geuk gozatu nahian, gehiengoaren aukera berbera ezeztatu
>dugu. Bestalde, errepikatu nahiaz, gizarte dantzari eta dantzazaleak bere
>egin dituenak ontzat hartu beharko ditugu.
>Dantza ritualetan berriz, lekuan lekukoak arazo gehiago edo gutxiagorekin
>mantendu du berea, eta dantza taldeek egindako inportazioetan etorri dira
>bide horien mutazio eta desitxuraketak. Orohar prozesu normala dela
>begitandu arren (Patxik berak, eskutartean darabilen lanetik gehiago
>argituko luke agian hau), kilometro gutxiko eremuan gertatu den fenomenoa da
>gurea, forma behartu xamarrean seguruenik, eta horrek autoktono eta genuinoa
>erreibindikatzera ekarri ditu dantzak-dantza taldeak.
>Eta hemendik tranpaldo gainera salto egin genuen, eta azkenik argiz jositako
>eszenatokira, Revival saiakera eta XXI. mendean leku berria topatzearen
>arteko hartu eman (borroka batzutan) desegoki batera. Gure dantzen
>eszenatoki naturalak izan direnak teloiaren atzera eraman beharrak eta
>nahiak lehenego aldaketak ekarri zizkion dantza egiteko modu eta edukiari
>eta honen atzetik paradoxikoki, hemendik plazetara jeitsi da, Oierrek zioen
>bi norabidetako fluxua gertatuaz. Denok helburu bakarraren bueltan,
>bilakaera normaltzat jo dezakegu. Ondorioak, ordea, jakinekoa (bi paragrafo
>goragokoa), Australian sartutako konejuek egin zutena modukoa: bertakoa
>(plazakoa) baztertu etorri berria (akademiakoa) nagusitzeko. Bien bitartean,
>Oierrek berriz ere: "kontua da saihestu ezinezkoa den etengabeko aldaketa
>prozesu horretaz konsziente izatea, eta beraz, konszienteki egiten ditugun
>aldaketetan bete-betean asmatzea". Aldaketak behartu genituen eta haiekin
>sortu berritasun orok dakartzan dudak, beldurrak eta lotsak gutxi, baina
>batez ere, joan ziren moduan etorritako eta noraezeko bideak.
>
>	Azken honi lotua  Patxik:
>Baina merkatuak saritu edo gaitzeztu behar du
>sortzailearen lana. tamalez, gaur egun ez dago bertze irtenbiderik
>
>	Goian esandako helburu bat lortzeko bideen baliagarritasunaz berriz zera:
>"Merkatuak" saritu edo gaitzesten du sortzailearen lana, baina, hemen ere,
>ez dut inondik ere siņistu nahi gaur egun beste irtenbiderik ez dagoenik.
>Eze, zineman, literaturan, arte grafikoan, plastikoan, ... asko izango dira
>merkatu horrek txalotuak eta hurrengo egunean dudatan jarriak eta
>kritikatuak. Hartutako bideari kritika. Eta honek pisurik izan dezan ganoraz
>arrazoitutakoa beharko du izan. Beraz, non dira gure adituak, kritikatuko
>gaituztenak? Azken aldian gaitzespenak baino sariak eta goraipamenak geihago
>izan direla iruditzen zait. Eskeintza eskasiak hasieran eta erreferentzi
>ezak beti, kriteriorik gabeko merkatuan jarri gaitu, gehienez ere azaleko
>iritziak irakurri eta entzutera. Bertsolaritza berriz aterako dut mahai
>gainera: azkenengo txapelketa nagusian, aluzinatua utzi ninduten (positiboki
>noski) irrati bidez entzuten nituen saioen gaineko komentario eta
>puntualizazioek. Eta helburua? Nahiz eta honek proposamen guztiak
>justifikatu ez, nik neureari, hasierakoari eusten diot.
>
>	Eta oraindik duela 100 urte bezala dantzatzen segitzen dugu?!
>
> Josu Garate Suinaga, Azurtza
>
>  
>
>------------------------------------------------------------------------
>
>_______________________________________________
>Harpidetza eteteko, bidali mezua hona:
>dantzan-leave a bildua postaria.com
>  
>
Alde batetik, zorionez, dantza tradizionaletan helburua ez da bakarrik 
estetikoa edo sentimentuak adieraztearena: Dantza sozialetan, helburu 
nagusia izan da eta da oraindik harremanetan jartzea gizartea bera, 
pertsonak, dantzen bidez. Bat nator hitz horrekin: gozamena, baina hori 
baino gehiago: gizartearen estrukturazioaren zati bat izan da, eta 
ahalmen hori du oraindik ere. Beraz, eusten diot nere lehengo iritziari: 
espektakuluetan helburu artistikoak eta plazetan gizarte-helburuak edo 
helburu sozialak. Espektakuluetan ikusleak kontuan izan behar dugu, 
plazetan ez daude ikusleak, edo, behintzat, ez ditugu kontuan izaten, 
dantzariok gera dantzaren funtsa eta helburua. Hori garrantzitsua da 
neretzat.

Bertze aldetik, inportazioak ez dituzte egin dantza taldeek, baizik eta 
gizarteak berak. bakarrik mikusi behar dira "Munduko dantzak" delakoak 
eta konturatuko gara folklore komunikazio-kanalak beti izan direla, 
dantza maisuen bidez, merkatarien bidez, musikarien bidez... Tamalez, 
gutxien inportu dutenek dantza taldeak izan dira, nafatalinako "purismo" 
horretan anklatuak, garai batean behintzat.

Gero, nik uste dut plazetako folkloreak badu lekua, eskeintzen badiogu 
behintzat. ez du zer ikusirik, ez estetikoki, ez koreografikoki teloi 
atzean sortzen den espektakulu horrekin, eta lotura zuzena izan dezake 
gaur egun gure gizarteak oziorako sortzen ditune gune eta unekin. 
Gizarteak saritzen du ozioa eta folklorek badu lekua hor, nere ustez, 
jakina, zenbait gauza birplanteatuta (agina guziok defendatzen duguna, 
azken finan).

Agian arrazoia izanen du Josebak "merkatuaren legeari buruz" aritzen 
denean, agina pasatu nintzen, baina hori ere kontuan izan behar dugu ( 
gure artean dantza-kritikariak ez baitaude).

Ah, eta, norbaitek pentsatzen badu duela ehun urte bezala dantzatzen 
dugula, jai dauka!!!





Dantzan posta zerrendari buruzko informazio gehiago