<div dir="ltr">Eskerrik asko, benetan, erantzuteko lana hartu duzuen guztioi.<div><br></div><div>Alde batetik, argi geratzen da ezen, ikuspegi "ofizial" batetik, ezin zaiola eragozpenik jarri bi hitz horiek, <i>bizia </i>eta <i>bizitza</i>, esanahi batekin (biologikoa) nahiz bestearekin (kronologikoa, nahiz eta nik nahiago nukeen "biografikoa" esan) erabiltzeari.</div><div><br></div><div>Bestetik, baina, halaber argi geratzen da badagoela sentsibilitate mardul bat bereizketa biologiko/biografiko horren arabera bata ala bestea aukeratzeko, eta ni bereizketa horren aldekoa naiz, pentsatzen dudalako horrek ekarpena egiten diola testuen zehaztasunari. </div><div><br></div><div>Kontuan hartu behar da, baita ere, Euskaltzaindiaren Hiztegiak <i>bizialdi</i> hitza ere jasotzen duela, eta ez bagara berba hori erabide erredundante baten emaitzatzat jotzekoak, ondorioztatu beharrean gaudela <i>-aldi</i> hori esanahi biologikoko substantibo bati eransten zaiola.</div><div><br></div><div>Eskerrik asko, berriro ere, guztioi.</div><div><br></div><div>Xabier Aristegieta</div></div><br><div class="gmail_quote gmail_quote_container"><div dir="ltr" class="gmail_attr">Hau idatzi du Agirre Sarasola, Pello (Euskarabidea) (<a href="mailto:pello.agirre.sarasola@navarra.es">pello.agirre.sarasola@navarra.es</a>) erabiltzaileak (2026 ira. 10(a), og. (09:28)):<br></div><blockquote class="gmail_quote" style="margin:0px 0px 0px 0.8ex;border-left:1px solid rgb(204,204,204);padding-left:1ex"><div class="msg6907200861157742027">





<div lang="ES">
<div class="m_6907200861157742027WordSection1">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Egun on, Mikel:<u></u><u></u></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"><u></u> <u></u></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Ai ene! “Beranduago” eta “geroago” genituen hizpide. “Berandu” hitzak tradizioan ez du inoiz ‘gero’ adiera izan (OEH); hizketan ere
 ez du, noski, esanahi hori hartzen.<u></u><u></u></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"><u></u> <u></u></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Ondo-ondo izan,<u></u><u></u></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Pello Agirre Sarasola<u></u><u></u></span></p>
<p class="MsoNormal"><span><u></u> <u></u></span></p>
<div>
<div style="border-width:1pt medium medium;border-style:solid none none;border-color:rgb(225,225,225) currentcolor currentcolor;padding:3pt 0cm 0cm">
<p class="MsoNormal"><b><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif">De:</span></b><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif"> Mikel <<a href="mailto:musdeh@gmail.com" target="_blank">musdeh@gmail.com</a>>
<br>
<b>Enviado el:</b> miércoles, 9 de septiembre de 2026 21:02<br>
<b>Para:</b> <a href="mailto:itzul@postaria.com" target="_blank">itzul@postaria.com</a><br>
<b>Asunto:</b> Re: [itzul] BIZIA vs. BIZITZA<u></u><u></u></span></p>
</div>
</div>
<p class="MsoNormal"><u></u> <u></u></p>
<p>Gabon, jende ona:<u></u><u></u></p>
<p>Zein urtetan dokumentatu diren bata eta bestea (hizketan zenbatetan erabili behar izaten ditugun bata eta bestea) alde batera utzirik, neronek duda eginen nuke Axularrek bere Gero liburuari inoiz ere Berandu izenburua paratuko ote zion... (nahiz eta liburuan
 berandu ibiltzearen gaitzaz ari den).<u></u><u></u></p>
<p>Bizia eta bizitza; ez al da gorpu eta gorputza, sasi eta sasitza, herio eta heriotza bikoteen parekoa, esate baterako? Nire pertzepzioan, -tza gabekoak kontzeptualagoak dira, eta -tzadunak, kontzeptua gauzatuta. Horrela, azal daiteke zergatik etxebizitza
 (eta ez etxebizia), eta bizitza solairuz solairuko bizitoki gisa. <u></u><u></u></p>
<p>Barka atrebentzia!<u></u><u></u></p>
<p>Ongi izan<u></u><u></u></p>
<p>Mikel<u></u><u></u></p>
<div>
<p class="MsoNormal">26/9/9 13:22(e)an, Agirre Sarasola, Pello (Euskarabidea) igorleak idatzi zuen:<u></u><u></u></p>
</div>
<blockquote style="margin-top:5pt;margin-bottom:5pt">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Egun on guztioi!</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Fernandok proposatu duen haritik tira egin nahi nuke. Ukaezina da “beranduago” morfologikoki “berandu”ren indargarria dela, baina semantikoki
 askotan ez da hala. Orotariko Euskal Hiztegian begiratuta, ikusi dut ‘beranduago/berantago = geroago’ erabat nagusi dela tradizioan. Egiategiren testu batean (1785) dokumentatu dute lehen aldiz, eta gero euskalki eta hizkera ia guztietako adibideak agertzen
 dira testuetan; hango eta hemengo hiztegietan ere jaso dute (Duvoisin, Larrasquet, Azkue). Gainera, erabat errotuta dago: “goizago edo beranduago”, “lehenago edo beranduago”, “20 segundo beranduago iritsi zen”, “egun batzuk beranduago, berak ezin antz eman
 zion nolatan hil ez zan”… (OEHko adibideak).</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">“(Todavía) más tarde”, aldiz, oso-oso gutxitan dokumentatu dute OEHkoek: bakarrik lau adibide aurkitu dituzte corpusean; eta hiztegigileek
 ez dute jaso. Elkanoko Lizarragaren testu batean aurkitu dute estreinakoz (1797-1813). Beraz, bi adierak garai berean atzeman dituzte lehen aldiz.</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Esango nuke nik gehien ezagutzen dudan euskaran (Goierrikoan) (ia) erabatekoa dela “beranduago = geroago” parekotasuna. Adibidez, “Joxe
 hamabitan etorri (d)a, eta Mikel be(r)andugo”. Horrekin ez dugu esan nahi Joxe berandu etorri denik; Mikel geroago etorri dela, besterik ez.</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Fernandoren azalpenak balio izan dit hausnartzeko, eta konturatzeko hitzen morfologia (jatorria) eta semantika ez direla beti elkarren
 eskutik ibiltzen. Eskerrik asko, beraz.</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Ondo izan!</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)">Pello Agirre Sarasola</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif;color:rgb(31,73,125)"> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><span> </span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"><b><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif">De:</span></b><span style="font-size:11pt;font-family:Calibri,sans-serif"> FERNANDO REY ESCALERA
<a href="mailto:freyesca@gmail.com" target="_blank"><freyesca@gmail.com></a> <br>
<b>Enviado el:</b> miércoles, 9 de septiembre de 2026 11:18<br>
<b>Para:</b> ItzuL <a href="mailto:itzul@postaria.com" target="_blank"><itzul@postaria.com></a><br>
<b>Asunto:</b> Re: [itzul] BIZIA vs. BIZITZA</span><u></u><u></u></p>
<p class="MsoNormal"> <u></u><u></u></p>
<div>
<p class="MsoNormal">Egun on, Xabier.<u></u><u></u></p>
<div>
<p class="MsoNormal">Ni ere zure uste berekoa nintzen, baina badira urte batzuk erreparatu niola zuk diozun horri, alegia, bi esanahiak onartzen zaizkiela bi hitzei.<u></u><u></u></p>
</div>
<div>
<p class="MsoNormal">Hori hala izanik ere, nik bereizketa hori egiten jarraitzen dut, iruditzen baitzait nire hurbileko hizkeretan aski modu naturalean egiten dela bereizketa hori. Hiztegigintzan, jakina, dena jaso beharra dago. Ez du horrek esan nahi, ordea,
 joerak eta tradizioak ez dutenik beren garrantzia.<u></u><u></u></p>
</div>
<div>
<p class="MsoNormal">Beste adibide bat jarriko dizut. Nire hurbileko euskaretan, oso ongi bereizten genituen "beranduago" eta "geroago". "Anaia 7etan hasten da lanean, eta ni geroago" (eta ez beranduago, anaia ez baita berandu sartzen). Segur aski, kalko hori
 (yo más tarde, más después) sartuz joan da toki askotan, eta gaur egun Euskaltzaindiaren Hiztegiak onartu egiten du "beranduago" geroago esateko. Hiztegia aintzat hartuta, ez da "orain" kalko desegokitzat hartzen. Laburbilduz, zuzenketa-lanean segur aski ez
 naiz ausartuko "beranduago" zuzentzera, baina nahiago diot eutsi beste formari, eta bultzatu eginen nuke, bultzatzen dut, iradokizun gisara behinik behin.<u></u><u></u></p>
</div>
<div>
<p class="MsoNormal">Ongi izan.<u></u><u></u></p>
</div>
<div>
<p class="MsoNormal">Fernando<u></u><u></u></p>
</div>
<div>
<p class="MsoNormal"> <u></u><u></u></p>
</div>
</div>
<p class="MsoNormal"> <u></u><u></u></p>
<div>
<div>
<p class="MsoNormal">El mié, 9 sept 2026 a las 10:58, Xabier Aristegieta (<<a href="mailto:allurritza@gmail.com" target="_blank">allurritza@gmail.com</a>>) escribió:<u></u><u></u></p>
</div>
<blockquote style="border-width:medium medium medium 1pt;border-style:none none none solid;padding:0cm 0cm 0cm 6pt;margin:5pt 0cm 5pt 4.8pt;border-color:currentcolor">
<div>
<blockquote style="margin:5pt 0cm 5pt 30pt">
<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:12pt">Betidanik pentsatu izan dut bazegoela aldea bi hitz horien artean:
<i>bizia</i> egitate biologikoa litzateke (<i>ba al dago bizirik beste planeta batzuetan?
</i>galderaren zentzuan, alegia), eta <i>bizitza</i>, ordea, norbaiten edo zerbaiten bizialdia; hots, biografia batek berezkoa duen edukia.<br>
<br>
Alabaina, gaur bulegoan horri buruzko desadostasuna piztu zaigularik, Euskaltzaindiaren Hiztegira jo eta ikusi berri dut bi esanahi horiek onartu egiten dizkiela bai <i>bizi</i>ri bai <i>bizitza</i>ri.<br>
<br>
Eta aitortzen dizuet harridura handia eragin didala horrek, hain nengoen-eta nire ustean ziur.<br>
<br>
Horregatik, eta nire okerraren oinarria argitu nahian, galdetu nahi nizueke ea zuek ere ez al zeneukaten bereizketa semantiko horren nolabaiteko kontzientziarik.<br>
<br>
Eskerrik asko, eta egun ona pasa.<br>
<br>
<br>
Xabier Aristegieta<u></u><u></u></p>
</blockquote>
</div>
</blockquote>
</div>
</blockquote>
</div>
</div>

</div></blockquote></div>